Şeffaf plağınızı çıkardığınızda bazı dişlerinizin üzerinde küçük, diş renginde çıkıntılar görebilirsiniz. Bunlara ataşman denir. Ataşman dişe sabittir; plağın üzerinde ise bu çıkıntıya karşılık gelen bir yuva bulunur. Plağı çıkardığınızda çıkıntının dişte kalması beklenir.
Plak ile ataşman nasıl birlikte çalışır?
Şeffaf plak, dişlerin yüzeyine temas ederek kuvvet uygular. Bazı hareketler için dişin doğal yüzeyi plağa yeterli tutunma sağlamayabilir. Ataşman bu noktada plağın dayanabileceği ek bir yüzey oluşturur. Örneğin bir dişin kendi ekseni çevresinde dönmesi planlandığında, ortodontist plağın o dişi daha iyi kavraması için ataşman kullanabilir. Dişi hareket ettiren tek başına çıkıntı değildir; ataşman, takılı olan plakla birlikte görev yapar.
Neden her dişte ataşman yok?
Komşu iki diş için farklı hareketler planlanabilir. Bu nedenle bir dişte ataşman varken hemen yanındaki dişte olmaması olağandır. Ön dişteki bir ataşman, diş renginde olsa da ışık yandan geldiğinde daha belirgin görünebilir. Hangi dişlere ataşman yerleştirileceğini ve ne zaman çıkarılacağını tedavi planınız belirler. Kontrolde “Bu dişte hangi hareketi hedefliyoruz?” diye sormak, ataşmanın sizin tedavinizdeki görevini anlamanın en doğrudan yoludur.
Ataşman ayrılırsa neyi bildirmeliyim?
Daha önce çıkıntı hissettiğiniz bir dişin yüzeyi artık düz geliyorsa ortodontistinize haber verin. Kliniği ararken şu üç bilgiyi hazır bulundurmanız, değişikliği tarif etmenizi kolaylaştırır:
- Yeri: Üstte mi altta mı, sağda mı solda mı? Diş numarasını bilmeniz gerekmez.
- Kullandığınız plak: Hangi plak setindesiniz ve değişikliği ne zaman fark ettiniz?
- Uyumu: Plak eskisi gibi oturuyor mu, yoksa o dişin yanında yeni bir aralık veya oynama mı var?
Örneğin “Üst sağdaki dişimde çıkıntıyı artık hissetmiyorum. Plağı takınca o tarafta küçük bir boşluk görüyorum” demeniz yeterlidir. Ataşmanı kendiniz yapıştırmaya çalışmayın. Sıradaki plağa geçmeden önce kullandığınız plakla nasıl devam edeceğinizi ve kontrol gerekip gerekmediğini hekiminize sorun.
Ataşman dişte kalıcı mı?
Ataşman kalıcı bir dolgu değildir. Görevi tamamlandığında ortodontist onu diş yüzeyinden çıkarır. Çıkarma zamanına, dişlerin konumu ve tedavinin hangi aşamasında olduğunuz birlikte değerlendirilerek karar verilir.
Kaynaklar: Amerikan Ortodontistler Birliğinin ataşman tanımı ve şeffaf plak rehberi; üreticinin ataşmanların kullanımı ve ayrılması hakkında hasta bilgilendirmesi.